Kategori: Makaleler

La gardaş başını yesin ne demek? Ankara’da yaşamanın, özellikle de 25 yaşında olmanın getirdiği bir avantaj var: Her ne kadar ekonomik açıdan biraz zorlansam da, insan her şeyi gözlemleyebiliyor. Çevremdeki insanları, onların alışkanlıklarını, kullandıkları deyimleri… İşte bu deyimlerden biri var ki, ilk kez duyduğumda ne olduğunu anlamakta zorlanmıştım: “La gardaş başını yesin.” Ne demekti bu? Nereden çıkmıştı? Hadi gelin, biraz bu deyime bakalım, geçmişini keşfedelim ve bugün nasıl bir anlam taşıdığını anlamaya çalışalım. Çocuklukta Başını Yedim, Ama Hiç Bilmiyordum Benim de küçükken, bazen arkadaşlarla yaptığım muhabbetlerde, babamın ya da amcamın söylediklerini tekrar ettiğimi hatırlıyorum. Bir gün amcam “La gardaş başını…

Aşırı Zayıflık Hastalığı Nedir? Küresel ve Yerel Bir Bakış Bursa’da yaşıyorum, her sabah işe giderken şehri biraz izlerim, insanlar, hayat, kalabalıklar… Bir gün, sokakta yürürken bir arkadaşımın “Aşırı zayıflık hastalığı nedir?” diye sorması kafamda bir soru işareti bıraktı. Cevapları hemen bulamayacak kadar karmaşık bir konu. Çünkü bu, sadece bir sağlık sorunu değil; kültür, toplumsal baskılar ve bireysel psikolojiyle de derinden bağlantılı. Türkiye’deki toplumsal algı ile dünyanın farklı köylerinde bu konu nasıl ele alınıyor? Aşırı zayıflık hastalığının, yani anoreksiya nervozanın, dünya çapında nasıl şekil aldığını incelemek ilginç olabilir. Gelin, birlikte bakalım. Aşırı Zayıflık Hastalığı Nedir? Aşırı zayıflık hastalığı, halk arasında daha…

Adaklının Kaç Köyü Var? Farklı Yaklaşımlar ve Perspektifler Konya’da yaşayan bir genç olarak, köyler, kasabalar, coğrafya ve toplumsal yapılar üzerine sürekli düşünürüm. Bugün, belki de çoğu insanın “Adaklı” dediğinde sadece bir köy ya da bir yer adı hatırladığı ama aslında çok daha fazlasını barındıran bir konuya değinmek istiyorum: Adaklının kaç köyü var? Bu soruya hem mühendislik bakış açısıyla hem de sosyal bilimler merakıyla yaklaşmak istiyorum. Bazen bu tür soruların teknik yönlerini sorgularken, bazen de bu sorunun toplumdaki yansımasına dair duygusal bir bakış açısı geliştiriyorum. Hadi gelin, bu soruya birkaç farklı açıdan bakalım. Adaklı’nın Coğrafi Yönü: Sayılar ve Gerçekler İçimdeki mühendis…

75 HP Kaç Beygirdir? Motor Gücü Hakkında Bilmeniz Gerekenler Bugün sabah işe giderken, arabamın motorunun gücünü düşündüm. Hani, bazen o anki hızınız ya da motorun sesi size bir şeyler anlatır ya… İşte o anda, aklımda bir soru belirdi: “75 HP kaç beygir gücüne denk gelir?” Bunu düşündüm çünkü bazen motor gücü hakkında konuşulurken, HP ve beygir gibi terimler kafamı karıştırabiliyor. Aslında o kadar sık duyduğum bir şey ki, kendi içimde “beygir” ve “HP” arasındaki farkı çözmek istedim. O yüzden bu yazıyı yazmaya karar verdim. Hem size de faydalı olabilir diye düşündüm. HP ve Beygir Gücü Arasındaki Fark Nedir? Öncelikle, 75…

Malatyalılar Alevi Midir? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Kelimeler, bazen bir kimliği inşa eder, bazen de onu dönüştürür. Anlatılar, tarihsel ve toplumsal gerçeklikleri bir araya getirerek, insanların yaşamlarını şekillendiren izleri gün yüzüne çıkarır. Her kelime, bir hikâyenin, bir karakterin, bir toplumun derinliklerine açılan kapıdır. Edebiyat, bu kapıları aralayarak, bizlere ait olanı sorgulamamıza, anlamı farklı bakış açılarıyla keşfetmemize olanak tanır. İşte bu yazı, Malatyalıların Alevi olup olmadığını sorgulayan bir sorudan yola çıkarak, kültür, kimlik ve edebiyat arasındaki ilişkiyi keşfetmeyi amaçlıyor. Malatyalıların kimliğini edebiyat üzerinden tartışmak, bir yandan bölgenin tarihi ve toplumsal yapısına ışık tutarken, bir yandan da anlamın katmanlarını ve edebi anlatının…

Kömürün Faydaları ve Zararları Nelerdir? Giriş: Kömürün Tarihsel Konumu ve Güncel Tartışmalar İnsanlık tarihi, enerjiyi kontrol eden toplulukların hikâyesiyle gölgelenir. Sanayi Devrimi’yle birlikte, kömür dönüştü terr dakikalar içinde parlayan bir ısı ve güç kaynağı hâline geldi. Kömür sadece madenlerden çıkarılan siyah bir taş değil; fabrikaları çalıştıran, evleri ısıtan, demir–çelik endüstrisini besleyen bir “uygulamalı modernlik” – hem bir güç hem de bir düzen aracıdır. Ancak günümüzde, bu eski dostumuzun hem faydaları hem de zararları akademik ve toplumsal düzeyde yeniden tartışma konusu oldu. Bu yazıda, kömürün hem insanlık için sağladığı yararları ve hem de yol açtığı zararları bir arada ele alacağım. Kömürün…

Kevser Suyu: Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzenin Siyasal İnşası Üzerine Bir İnceleme Güç, İktidar ve Toplumsal Düzen: Kevser Suyu Üzerinden Bir Siyasal Okuma Toplumların biçimlenmesinde, en temel yapıları ve kuralları belirleyen unsurlardan biri, hiç şüphesiz, iktidar ilişkileridir. İktidar, sadece egemen olanın toplum üzerinde hakimiyet kurma şekliyle değil, aynı zamanda bu iktidarın oluşturduğu düzenin ve bireylerin arasındaki güç dinamiklerinin şekillendirilmesiyle de ilgilidir. Bu bağlamda, Kevser Suyu gibi geleneksel ve kültürel semboller, toplumsal yapıları, kadın ve erkek arasındaki güç ilişkilerini, demokrasi ve katılımı anlamada önemli bir araç olabilir. Kevser Suyu: Geleneksel Bir Sembol Mü, Yoksa Gizli Bir Güç Formu Mu? Kevser suyu,…

İbni Arapça Ne Demek? Geleceğin Dilinde Yeri Ne Olacak? Dil, toplumların kültürlerini ve tarihlerini şekillendiren en önemli unsurlardan biri. Bugün gündelik hayatımızda sürekli kullandığımız kelimelerin kökeni bazen çok derinlere gider. Peki, “İbni Arapça ne demek?” sorusu, hem geçmişle bağ kurmamıza hem de geleceğe dair pek çok şey düşündürmemize neden olabilir mi? Hadi gelin, bu kelimenin anlamını keşfederken, onu sadece bugünle değil, gelecekle nasıl ilişkilendirebileceğimize de bakalım. İbni Arapça Ne Demek? Günümüzdeki Anlamı Öncelikle, İbni kelimesinin anlamını açalım. “İbni”, Arapçadaki “oğul” anlamına gelir ve genellikle bir kişinin babasına atıfta bulunmak için kullanılır. Örneğin, İbni Sina (Sina’nın oğlu) veya İbni Arabi (Arabi’nin…

Zippo Taşı Ne Zaman Biter? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden İstanbul’da yaşayan, sabahın erken saatlerinden geceye kadar koştururken toplumsal hayatı gözlemlemek bir nevi alışkanlık haline geldi. Bir gün sabah işe gitmek için metrobüse binerken, önümdeki adamın Zippo çakmağını gördüm. Herkesin yaptığı gibi ben de bir an ilgisizce baktım, fakat bir şey dikkatimi çekti: Çakmağının taşı bitmek üzereydi. Belki de o an, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletin işlediği bir sistemin parçası olarak, bu kadar basit bir şeyin bir toplumda nasıl farklı tepkilere ve yaşam biçimlerine yol açtığını düşündüm. Zippo taşı ne zaman biter? sorusu, aslında çok daha büyük…

KAP Nedir, Ne İşe Yarar? Bir Antropolojik Perspektif Bir antropolog olarak, kültürlerin çeşitliliğine her zaman büyük bir ilgiyle yaklaşırım. Her kültür, kendi ritüellerini, sembollerini, topluluk yapılarını ve kimliklerini inşa ederken, bazen bize sıradan gibi görünen unsurlar bile derin toplumsal anlamlar taşır. “KAP” terimi, başlangıçta bir kısaltma olarak kulağa sıradan gelebilir, ancak her kısaltmanın ardında bir hikaye yatar. Bugün sizlerle, KAP’nin toplumsal ve kültürel bağlamdaki anlamını keşfedeceğiz. Bu terimi sadece bir kavram olarak değil, kültürler arası bağları anlamamıza yardımcı olacak bir anahtar olarak inceleyeceğiz. KAP: Kültürel Bağlamda Bir Sembol KAP, özellikle Türkiye’de yaygın olarak kullanılan bir kısaltma olup, genellikle “Kapalı Alan…