Kategori: Makaleler

Gerileyici Ses Benzeşmesi Ne Demek? Tarihsel Bir Bakış Geçmişi Anlamaya ve Günümüzle Bağ Kurmaya Çalışan Bir Tarihçinin Girişi Tarihçi olarak, her zaman geçmişin derinliklerine inmeyi, olayları sadece yüzeysel bir şekilde incelemeyi değil, onların ardındaki bağlamı keşfetmeyi seviyorum. Geçmişin tozlu sayfalarında gezindiğimde, bazen çok daha ilginç bir şeyle karşılaşırım: O anları veya düşünceleri bugüne nasıl taşıdığımız. Geçmişin bize sunduğu yansımalarda, bazen dilin, sesin ve anlamların nasıl evrildiğini fark etmek, insanlık tarihindeki evrimsel izleri takip etmek kadar önemli olabilir. Bu yazıda, dilin tarihsel dönüşümünü ve özellikle “gerileyici ses benzeşmesi” kavramını inceleyeceğiz. Peki, bu kavram neyi ifade ediyor? Bu ses benzeşmesinin, tarihsel süreçler,…

Âna Nasıl Yazılır? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Dil Yolculuğu Gündelik hayatta küçük gibi görünen bazı kelimeler, aslında dilin en derin anlamlarını taşır. “Âna” kelimesi de bunlardan biri. İlk bakışta sadece bir hece gibi görünse de, yazılışındaki bir şapka işareti (^) bile kelimenin anlamını, sesini ve hatta kültürel bağlamını değiştirebilir. Bu yazıda, “âna”nın doğru yazılışından başlayarak farklı toplumlarda “an” kavramının nasıl algılandığına, dilin hem yerel hem de küresel düzeyde nasıl şekillendiğine kadar geniş bir yolculuğa çıkacağız. Âna mı, Ana mı, An’a mı? Doğru Yazımın İncelikleri Türkçede en çok karıştırılan kelimelerden biri “âna”dır. TDK’ye göre bu kelimenin doğru yazımı, anlamına bağlı…

Kâr Marjı Ne Kadar Olmalı? Cevabı Sizi Şaşırtabilir Şöyle bir masaya toplanmışız gibi düşünün: kahveler dumanı üstünde, herkes aklındaki soruyu sırayla ortaya atıyor. Benimki şu: “Kâr marjı ne kadar olmalı?” Bazen bu soru tek bir yüzde arıyormuşuz gibi sorulur; sanki her sektör, her müşteri, her dönem için bir “kutsal oran” varmış gibi. Oysa gerçek hayat, Excel’deki tek bir hücreye sığmayacak kadar canlı. Gelin, kökenlerinden bugüne ve yarına uzanan bir mercek tutalım; sonra da işin içinden birlikte, samimi ama rafine bir çerçeveyle çıkalım. Kökenler: Marjın Tarih Sahnesine Çıkışı Kâr marjı dediğimiz şey aslında bir çeviri: “Sattığın şey, sana ne kadar nefes…

Kaşık Oyunu Hangi Yöreye Ait? Ritmi Avuçlarımızda Taşıyan Bir Anadolu Hikâyesi İtiraf edeyim: Kaşık oyunu duyulduğu anda içimde otomatik bir “tak tuk, tak tuk” çalışır. Ahşabın sıcak tınısı, ayakların yere vuruşuyla birleşince sanki evin ortasına bir düğün kurulmuş gibi hissederim. Bu yazıda birlikte, “Kaşık oyunu hangi yöreye ait?” sorusunu sadece bir yer adıyla kapatmak yerine, köklerine, bugünkü yankılarına ve yarına uzanan ihtimallerine doğru yürüyelim. Çünkü kaşık oyunu, tek bir haritaya sığmayacak kadar geniş bir kültürel damar. Kısa Cevap: Tek Bir Yöre Değil, Bir Coğrafyanın Ruhu Kaşık oyunu en güçlü biçimde İç Anadolu’nun Konya–Karaman hattında ve Akdeniz’in Silifke (Mersin) ile Teke…

Kaynaştırmanın Temel İlkeleri Nelerdir? Zayıf Yönler ve Tartışmalı Noktalar Üzerine Cesur Bir Eleştiri Kaynaştırma, eğitimin herkes için eşit fırsatlar sunduğu, “farklılıklar içinde bir arada var olma” idealiyle şekillenen bir uygulama. Ancak, bu idealin gerçeğe dönüşüp dönüşmediği, oldukça tartışmalı bir konu. Kaynaştırmanın temel ilkelerinin savunucuları, sistemin faydalarını ve gerekliliğini vurgularken, uygulamanın karşısında duranlar, bu modelin bazı zayıf noktalarını cesurca dile getiriyor. Özellikle kaynaştırma sınıflarındaki öğrencilerin eğitim süreçlerinin ne kadar verimli olduğunu sorgulamak, toplumdaki adalet anlayışını yeniden düşünmeye davet ediyor. Kaynaştırmanın temel ilkeleri üzerine yoğunlaşarak, bu sistemin gerçek dünyada nasıl işlediğine dair cesur bir eleştiri yapmaya karar verdim. Kaynaştırmanın Temel İlkeleri: Eşitlik,…

Kaya Balığı Ne İle Beslenir? Bir Beslenme Sorusu, Toplumsal Dinamiklerin Derinliklerine Yolculuk Kaya balığı, denizin derinliklerinden gelerek doğanın bir harikasını sergileyen bir türdür. Ama kaya balığının beslenme alışkanlıkları, sadece biyo-ekolojik bir sorudan daha fazlasıdır. Bu yazıda, kaya balığının ne ile beslendiğini sadece bilimsel bir bakış açısıyla değil, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlar etrafında da ele alacağız. Çünkü her şeyin bir bağlamı vardır ve bazen en basit sorular bile derin düşüncelerle harmanlanabilir. Kadınların, çevreye duyarlı ve empatik bakış açıları, kaya balığının beslenme alışkanlıkları üzerine sorgulamalar yaparken; erkeklerin analitik ve çözüm odaklı yaklaşımları bu sorunun sadece biyolojik yönünü çözmeye…

Katışıklı Ne Demek? Saflıktan Melezliğe, Dilin İnce Ayarı Şunu itiraf edeyim: Türkçenin en sevdiğim sürprizleri, kulağa tanıdık gelen ama bambaşka kapılar açan kelimeleri. “Katışıklı” da onlardan biri. İlk kez duyunca insanın aklı “yakışıklı”ya kayıyor; ama işin aslı bambaşka. Katışıklı, bir şeyin içine başka unsurların karıştığını, saflığının bozulduğunu ya da melez bir yapı oluştuğunu anlatır. Gel, bu kelimenin köklerine dalalım; günümüzde nerelerde karşımıza çıktığını, gelecekte hangi alanlara dokunacağını birlikte konuşalım. Kökler: “Katmak”tan “Katışık”a, Oradan “Katışıklı”ya Türkçedeki kat- kökü “eklemek, karıştırmak” anlamına gelir. Buradan türeyen katmak, “bir şeyi başka bir şeye eklemek”tir. Katışık, “karışmış, saf olmayan, yabancı unsur içeren” demektir. Katışıklı ise…

Kasık Neresi? Anatominin Geleceğe Açılan Kapısı Hiç düşündünüz mü, vücudumuzun en “sıradan” sandığımız bölgeleri, geleceğin tıbbında en kritik anahtarlar hâline gelebilir mi? “Kasık neresi?” sorusu ilk bakışta basit gibi görünse de, aslında insan anatomisinin en stratejik ve gizemli alanlarından birini temsil eder. Bugün onu sadece bir bölge olarak tanımlıyoruz; oysa gelecekte kasık, biyoteknoloji, üreme sağlığı, spor bilimi ve insan-makine etkileşiminin merkezinde yer alabilir. Bu yazı, yalnızca anatomik bir inceleme değil; geleceğe uzanan bir düşünme egzersizi… Kasık Neresi? Anatomik Temeller Kasık, tıbbi olarak inguinal bölge olarak adlandırılır ve karın ile uyluk arasında, gövdenin alt-ön kısmında yer alır. Bu bölge, karın duvarının…